Lamskoteletjes op ansjovis bruschetta

|Marius Wijn

Lamsvlees is één van de mooiste ingrediënten van het voorjaar en luidt ieder jaar opnieuw de lente in. Samen met asperges, daslook, morieljes, doperwtjes en tuinbonen vormt het de basis van de echte lentekeuken. Tegelijk nemen we afscheid van stevige wintergroenten zoals knollen, kolen en penen. Van het wildseizoen hebben we al iets eerder gedag gezegd, al zijn de wilde eenden gelukkig alweer terug vanaf 15 augustus. Lamsvlees is bovendien niet ieders cup of tea: u houdt ervan of niet, een echte tussenweg lijkt er nauwelijks te bestaan. Toch is lamsvlees culinair gezien een bijzonder veelzijdig product dat in talloze keukens wereldwijd wordt gebruikt. Denk aan kruidige merguezworstjes en shoarma uit de Noord-Afrikaanse keuken, de klassieke Britse shepherd’s pie, geurige Indiase of Thaise lamscurry’s en natuurlijk gegrilde lamskoteletjes van de barbecue.

Vrijwel alles van het lam is culinair te gebruiken: naast het lamsvlees zelf ook delicatessen zoals zwezerik, tong en niertjes. In de beroemde Schotse haggis worden bovendien het hart, de longen en de pens verwerkt. Een lam is officieel een schaap jonger dan 12 maanden, en dit is ook de meest verkochte vorm van lamsvlees. Een jaarling is niet ouder dan 24 maanden; daarna spreekt men simpelweg van schaap. Zuiglam is een met melk gevoed lam en wordt meestal geslacht tussen de 20 en 60 dagen. Melklam is nog niet gespeend, doorgaans 4 tot 6 weken oud en met een gewicht tussen de 6 en 8 kilo. Lentelam, geliefd in de voorjaarskeuken, is een met melk gevoed lam van ongeveer 3 tot 5 maanden oud, geboren in de late winter of vroege lente en geslacht vóór 1 juli. Tot slot is er het kovelderlam: vlees van schapen die grazen op zilte kwelders. In Nederland kennen we vooral het Texels lam, terwijl de Engelsen beroemd zijn om hun salt marsh lamb en de Fransen om het agneau de pré-salé.

Thuis bereiden

Ingrediënten

Voor 4 personen als maaltijd, of 12 als snack

  • 12 lamskoteletjes, haal deze bij de Marokkaanse slager
  • 2 takjes rozemarijn en tijm, blaadjes grof gehakt
  • 4 knoflookteentjes, gehakt of geraspt op de microplane
  • 50 ml olijfolie
  • 12 plakjes focaccia
  • 1 citroen in 4 kwarten gesneden
  • Zout, peper

Voor het ansjovis smeersel 

  • 50 gram goede ansjovisfilets op olie (Ortiz)
  • 1 teen knoflook, geraspt op de microplane
  • Zest van een ½ citroen
  • 100 ml olijfolie extra vergine
  • 1 klein bosje platte peterselie, blaadjes fijngehakt
  • 1 theelepel rode wijn of sherry azijn
  • Zwarte peper of een paar chilivlokken

Het recept

De lamskoteletjes 

Leg de koteletjes plat in een schaal. Strooi hierover de rozemarijn, tijm, zout en versgemalen zwarte peper. Voeg de knoflook en olijfolie toe. Mix en wrijf de koteletjes goed in. Dek af en laat in de koelkast marineren. Minimaal voor een paar uur of overnacht.

Het ansjovis smeersel 

Voor het ansjovis smeersel. Laat de ansjovis op keukenpapier uitlekken, hak ze fijn met een mes of in een keukenmachine, niet te fijn. Meng in een kom samen met de knoflook, citroenzest, peterselie, olijfolie, azijn en vers gemalen zwarte peper of chilivlokken. Zet apart.

Serveren 

Haal de koteletjes uit de koelkast en laat op kamertemperatuur komen, en steek de bbq aan. Toast de focaccia plakjes op de bbq aan beide kanten goudbruin. Smeer hierop het ansjovis smeersel, en verdeel over schaal of borden. Grill de koteletjes op een goed hete bbq, voor ongeveer 2 à 4 minuten per kant. Per bruschetta een kotelet hierop en serveer met de citroenpartjes.

Wijn en lam

Ook wijn-spijscombinaties met lam zijn een heerlijk culinair avontuur. Juist omdat lamsvlees zo veelzijdig is, zijn er enorm veel mogelijkheden om wijn bij lam te combineren. Toch zijn er een aantal klassieke wijn-spijscombinaties die bijna altijd werken. De meest bekende combinatie blijft Cabernet Sauvignon, bij voorkeur uit Bordeaux en dan het liefst van de linker oever. Een Pauillac met agneau de Pauillac is natuurlijk gemaakt voor elkaar, al zou ik persoonlijk kiezen voor een Saint-Julien: net iets eleganter en verfijnder. Gelukkig voor de avontuurlijke wijndrinker komen er tegenwoordig ook schitterende Cabernet Sauvignon-blends uit Zuid-Afrika, Toscane en Australië.

Een andere droomcombinatie met lamsvlees is Rioja of Ribera del Duero, zeker wanneer het lam langzaam gestoofd wordt. Maar ook rosé kan verrassend goed werken bij jong lamsvlees. Kies dan voor een rosé de Provence, gecombineerd met rosé gegrild lam, wat olijfjes en kappertjes, vers citroensap, een frisse salade en knapperig brood.

Een klein overzicht met de beste wijn bij lam voor wat extra houvast:

  • BBQ-lam – jonge Bordeaux, Noord-Rhône of Shiraz uit Zuid-Afrika
  • Lamsschenkel – Languedoc, zoals onze Minervois van Château Cesseras
  • Sunday roast met lam – Bordeaux of Super Tuscan
  • Gesmoorde lamsschouder – Rioja of Ribera del Duero
  • Lamsbout – een top-Chianti
  • Couscous met lam – het Libanese Château Musar
  • Mediterrane gerechten met lam – Syrah uit de noordelijke Rhône of een Grenache-blend uit de zuidelijke Rhône
  • Lamscurry – Gewürztraminer of Riesling Kabinett
  • Lamsburgers – Shiraz uit Zuid-Afrika
  • 50 gram goede ansjovisfilets op olie (Ortiz)
  • 1 teen knoflook, geraspt op de microplane
  • Zest van een ½ citroen
  • 100 ml olijfolie extra vergine
  • 1 klein bosje platte peterselie, blaadjes fijngehakt
  • 1 theelepel rode wijn of sherry azijn
  • Zwarte peper of een paar chilivlokken